Wizyt: 62,203,328
Podpisów: 2,328,346
Dokument Nr 12263
LEGIONOWO 10.01.2017

Petycja do Ministra Sprawiedliwości o uchylenie par. 3 w art. 485 kpc


Podpisy za petycją: 272 (226)
przeciw: 0 (0)

Do:
MINISTER SPRAWIEDLIWOŚCI

ZBIGNIEW ZIOBRO
Al. Ujazdowskie 11
00-950 Warszawa P-33
22 52 12 888
skargi@ms.gov.pl


Petycja w sprawie uchylenia paragrafu trzeciego artykułu 485 kodeksu postępowania cywilnego.

Szanowny Panie Ministrze,

Na podstawie art. 63 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r., w trybie określonym w Ustawie z
dnia 11 lipca 2014r. o petycjach (Dz.U. 2014 poz. 1195) korzystając z przysługującego mi, konstytucyjnego prawa do
zgłaszania petycji do organów władzy publicznej, niniejszym pismem wnoszę w interesie publicznym petycję o pilne
wystąpienie przez Ministra Sprawiedliwości z inicjatywą ustawodawczą polegającą na usunięciu z art. 485 kodeksu
postępowania cywilnego paragrafu trzeciego.


Celem postulowanej niniejszą petycją zmiany prawa jest usunięcie niespójności w przepisach procedury cywilnej
pozostałych po wykonaniu wyroków Trybunału Konstytucyjnego, tj.:

- wyroku z dnia 15 marca 2011 r., sygn. P 7/09, stwierdzającego, że art. 95 ust. 1 ustawy prawo bankowe w części, w
jakiej nadaje moc prawną dokumentu urzędowego księgom rachunkowym i wyciągom z ksiąg rachunkowych banku w odniesieniu do
praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych w postępowaniu cywilnym prowadzonym wobec konsumenta, jest
niezgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 76 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest
niezgodny z art. 20 Konstytucji;

- wyroku z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. P 45/12 stwierdzającego, że art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 29
sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 128) przewidujące uprawnienie banków do wystawiania bankowych
tytułów egzekucyjnych są niezgodne z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawą z dnia 19 kwietnia 2013 r. (Dz. U. 2013.777) zmieniającą ustawę Prawo bankowe, z dniem 20 lipca 2013 r. do art.
95 ustawy prawo bankowe dodano ust. 1a o następującej treści: "Moc prawna dokumentów urzędowych, o której mowa w ust. 1,
nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym".

Z dniem 20 lipca 2013 r. księgi bankowe utraciły zatem moc dokumentu urzędowego.

Wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego ograniczyło się do nowelizacji ocenianego przez Trybunał art. 95 ustawy prawo
bankowe, z pominięciem zmian przepisów funkcjonalnie związanych z korzystaniem przez wyciąg z ksiąg bankowych z mocy
prawnej dokumentów urzędowych. Pozostały w kodeksie postępowania cywilnego art. 485 § 3 o treści: "Sąd może wydać nakaz
zapłaty, jeżeli bank dochodzi roszczenia na podstawie wyciągu z ksiąg bankowych podpisanego przez osoby upoważnione do
składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banku i opatrzonego pieczęcią banku oraz dowodu doręczenia
dłużnikowi pisemnego wezwania do zapłaty." nierozerwalnie wiązał się i wynikał z tzw. mocy urzędowej wyciągu z ksiąg
bankowych.

Jak wskazują przedstawiciele nauki uzasadnienie dla funkcjonowania art. 485 § 3 kpc opiera się na stanie prawnym
przyznającym bankom uprawnienie do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego oraz przyznającym wyciągom z ksiąg
bankowych charakteru tzw. dokumentu urzędowego: "Wśród dokumentów wymienionych w art. 485 istotne znaczenie odgrywają
dokumenty urzędowe. Pojęcie dokumentu urzędowego użyte w art. 485 § 1 pkt 1 jest tożsame z pojęciem dokumentu urzędowego
w rozumieniu art. 244 (por. uwagi do tego przepisu). Podobny charakter ma wyciąg z ksiąg banku podpisany przez osoby
upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banku i opatrzonego pieczęcią banku wraz z
dowodem doręczenia dłużnikowi pisemnego wezwania do zapłaty (§ 3). Tego rodzaju wymogi odnoszące się do dokumentów
bankowych są podobne jak dla wyciągu z ksiąg banku, o którym mowa w art. 95 Prawa bankowego (ustawa z dnia 29 sierpnia
1997 r. - Prawo bankowe; tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1376 z późn. zm.), uznanych w świetle tego przepisu za
mające moc dokumentów urzędowych. Artykuł 485 § 3 wymaga więc w istocie dodatkowo, poza wymogami dla dokumentu w ujęciu
art. 95 Prawa bankowego, załączenia jeszcze dowodu doręczenia dłużnikowi pisemnego wezwania do zapłaty. Wymaga jednak
odnotowania, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 marca 2011 r., P 7/09, Dz. U. Nr 72, poz. 388, uznał, że art.
95 ust. 1 Prawa bankowego w części, w jakiej nadaje moc prawną dokumentu urzędowego księgom rachunkowym i wyciągom z
ksiąg rachunkowych banku w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych w postępowaniu cywilnym
prowadzonym wobec konsumenta jest niezgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 zdaniem pierwszym i art. 76 Konstytucji." (tak: D.
Zawistowski w: Dolecki Henryk (red.), Wiśniewski Tadeusz (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II.
Artykuły 367-505(37), wyd. II, kom. do art. 485 kpc), "Należy podkreślić, że w § 3 komentowanego przepisu wyjątkowo
użyto sformułowania o możliwości wydania nakazu zapłaty przez sąd. Rozwiązanie to pozostaje w związku z tym, że banki
mogą same wystawiać bankowy tytuł egzekucyjny na podstawie wyciągu z ksiąg banku." (tak: Ereciński Tadeusz (red.),
Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom III. Postępowanie rozpoznawcze, wyd. V, kom. do art. 485 kpc).

Aktualnie uprawnienie banku do otrzymania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym w oparciu o wyciąg z ksiąg handlowych
nie korzystający z mocy dokumentu urzędowego, a będący dokumentem prywatnym (oświadczeniem strony) nie posiada
uzasadnienia prawnego. Pozostawiony art. 485 § 3 kpc stanowi przejaw niezgodności procedury w tym zakresie z art. 32
ust. 1 Konstytucji, poprzez wypaczenie roli stron w procesie i nieuzasadnione uprzywilejowanie pozycji banku - powoda w
stosunku do jego klientów - pozwanych.

Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 15 marca 2011 r., sygn. P 7/09 - w przeciwieństwie do okresu, kiedy
powstawały regulacje prawa bankowego, banki są obecnie prywatnymi podmiotami na wolnym rynku, nie są więc elementem
systemu władzy publicznej. Przysługujący bankom charakter instytucji zaufania publicznego ma walor pozanormatywny i nie
tłumaczy możliwości wprowadzania przez ustawodawcę rozwiązań, które pozwalają bankom uzyskiwać uprzywilejowaną pozycję w
systemie gospodarczym, zwłaszcza w stosunku do swoich klientów, z którymi są związane stosunkami zobowiązaniowymi.
Spełnieniem standardu wynikającego z art. 32 ust. 1 Konstytucji jest zapewnienie "równości broni" stron postępowania,
spory cywilno-prawne, powstające na tle stosunków prawnych opartych na zasadzie równorzędności, powinny być rozpatrywane
w postępowaniu sądowym opartym na zasadzie równości stron. (por. wyrok TK z 12 grudnia 2006 r., sygn. P 15/05, OTK ZU nr
11/A/2006, poz. 171 wyrok TK z 19 lutego 2003 r., sygn. P 11/02 (OTK ZU nr 2/A/2003, poz. 12). Trybunał wskazywał, iż
wynikające z art. 244 § 1 k.p.c. domniemanie wiarygodności dokumentu bankowego skutkowało zmianą reguły ciężaru dowodu
określonej w art. 6 k.c. oraz art. 232 k.p.c. Zgodnie z treścią art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na
osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Stosownie zaś do art. 232 k.p.c., strony są obowiązane wskazywać
dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Dlatego co do zasady w postępowaniu cywilnym to powód
musi udowodnić istnienie dochodzonej wierzytelności, okoliczności jej powstania oraz wysokość. Istniejące do lipca 2013
r. rozwiązanie w art. 95 ust. 1 prawa bankowego powodowało umocnienie i tak istniejącej przewagi profesjonalnej
instytucji dysponującej silną pozycją na rynku w stosunku do konsumenta. Jak wskazano w doktrynie, dokumenty, o których
mowa w art. 95 ust. 1 prawa bankowego, są wystawiane przez banki we własnych sprawach i we własnym interesie, a dotyczą
osób, które korzystają z usług bankowych (zob. A. Janiak, Przywileje bankowe w prawie polskim, Kraków 2003, s. 145 i
n.). Powyższe rozważania Trybunału znajdują w pełni odniesienie do nieuzasadnionego prawnie uprzywilejowania pozycji
banków pozostawionego w art. 485 § 3 kpc.
Brak uzasadnienia dla pozostawienia art. 485 § 3 kpc po odebraniu wyciągom z ksiąg bankowych charakteru dokumentu
urzędowego przejawia się wielu aspektach:

aktualnie sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, czyli w postępowaniu obarczonym wysokimi rygorami dla
pozwanego, jedynie na podstawie dokumentu prywatnego (oświadczenia powoda), co odbiega od uzasadnienia funkcjonowania
regulacji art. 485 kpc.
Jak wskazuje się w nauce prawa, rygory postępowania nakazowego wynikają z faktu, iż jest to postępowanie przeznaczone do
szybkiej realizacji roszczeń opartych na dokumentach "o wysokim stopniu pewności" (tak Manowska Małgorzata (red.),
Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Art. 1-505(38), wyd. III, kom. do art. 493 kpc).
O ile w pełni uzasadnione jest wydanie nakazu zapłaty na podstawie wystawionego przez dłużnika weksla, czeku, warrantu
lub rewersu (uzasadnienie wynikające z rygoryzmu prawa wekslowego i czekowego), dokumentu urzędowego (ze względu na moc
tego dokumentu), zaakceptowanego przez dłużnika rachunku lub uznanego na piśmie roszczenia (ze względu na przedprocesowe
działanie samego dłużnika i bezsporność kwoty), czy też dowodów wykonania zobowiązania i umówionej kwoty (art. 485 § 2a
kpc stanowiącym w gruncie rzeczy udowodnienie roszczenia co do zasady i wysokości), to trudno doszukiwać się prawnego
uzasadnienia dla uprzywilejowania pozycji banku jako powoda, aby nakaz zapłaty z takimi konsekwencjami i w takim trybie
mógł być wydany jedynie na podstawie ksiąg handlowych banku, a więc na podstawie samego oświadczenia banku, mającego co
najwyżej jedynie charakter dokumentu prywatnego w myśl art. 245 kpc.

postępowanie nakazowe łączy ze wszystkimi ograniczeniami, jakie wynikają z przepisów szczególnych dotyczących tego
postępowania odrębnego (np. wyłączenie powództwa wzajemnego, ograniczenia co do potrącenia, współuczestnictwa); nie
istnieje uzasadnienie prawne, aby w sprawach z powództwa banku istniały powyższe ograniczenia;

art. 485 § 3 kpc doprowadza do niespójności systemowej procedury cywilnej w zakresie zabezpieczania roszczeń,
wprowadzając nieuzasadnione prawnie uprzywilejowanie banków co do możliwości uzyskiwania tytułu zabezpieczenia na drodze
procedury cywilnej jedynie na podstawie własnego oświadczenia (wyciągu z ksiąg bankowych).
Przyjęte w orzecznictwie jest, iż w postępowaniu dotyczącym wydania nakazu zapłaty na podstawie art. 485 § 3 kpc sąd nie
dokonuje merytorycznej oceny roszczenia pozwu, a tylko czy zostały zachowane formalne wymogi dla wyciągu z ksiąg
bankowych. Takie ukształtowanie procedury powoduje, że nakaz zapłaty, stanowiący tytuł zabezpieczenia, może być uzyskany
przez bank nawet bez uprawdopodobnienia roszczenia. Jak wskazuje nauka prawa, samo oświadczenie strony nie
uprawdopodobnia istnienia roszczenia co do zasady i wysokości "w literaturze trafnie podnosi się, że zawarte we wniosku
o udzielenie zabezpieczenia same twierdzenia uprawnionego o istnieniu roszczenia nie stanowią jego uprawdopodobnienia"
(tak E. Stefańska w: Manowska Małgorzata (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom II. Art. 506-1217, wyd.
III, kom. do art. 730 (1) kpc). Wyciąg z ksiąg bankowych aktualnie korzystający co najwyżej z przymiotu tzw. dokumentu
prywatnego jest dowodem tego, że osoba podpisująca ten dokument złożyła oświadczenie w nim zawarte, a nie tego, że miały
miejsce podane w nim fakty (por. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 sierpnia 2012 r. I CSK 25/12).
Ponadto, zważywszy, że bank posiada zabezpieczenie, głównie hipoteczne, swoich roszczeń, co wynika z rygoryzmu prawa
bankowego, niejako "automatyczne" uzyskiwanie tytułu zabezpieczenia przez bank na drodze postępowania cywilnego
doprowadza do tzw. nadzabezpieczenia banku, co potwierdza brak uzasadnienia prawnego dla utrzymania art. 485 § 3 kpc.

możliwość uzyskania przez bank nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym na podstawie samego wyciągu z ksiąg bankowych
dyskryminuje sytuację pozwanego w aspekcie ograniczenia realizacji obowiązków pozwanego określonych w art. 493 § 1 kpc.
Jak wynika z praktyki sądowej, pozwy banków składane w trybie art. 485 § 3 kpc opierają się jedynie na oświadczeniu
banku co do wysokości i waluty zadłużenia, nie wskazując na konkretne podstawy prawne i faktyczne dla ustalenia swojej
wierzytelności czy jej wymagalności. Przy tak ukształtowanym powództwie, realizacja przez pozwanego obowiązków
procesowych, o których mowa w art. 493 § 1 kpc, a w szczególności co do przedstawieniach już w zarzutach od nakazu
zapłaty wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów, jest mocno ograniczona i nie możliwa w pełni do realizacji.
Powyższy tryb dochodzenia roszczeń przez banki nabiera szczególnego znaczenia w przypadku umów kredytowych tzw.
indeksowanych i denominowanych do waluty obcej, w których to banki, na podstawie zastrzeżonych w umowach klauzul,
decydują samodzielnie o wysokości zobowiązań pozwanych kredytobiorców, a w konsekwencji o możliwości wypowiedzenia przez
bank umów kredytu. Na podstawie samego oświadczenia banku (wyciągu z ksiąg handlowych), pozwany nie posiada pełnej
wiedzy o prawnej i faktycznej podstawie roszczenia powoda wystarczającej do podjęcia pełnej obrony w procesie przed tym
roszczeniem już w zarzutach od nakazu zapłaty. W szczególności, pozwany nie ma wiedzy na jakiej podstawie faktycznej i
prawnej zostało wyliczone szczegółowo jego zobowiązanie, nie ma możliwości prześledzenia sposobu rozliczenia przez bank
dotychczasowych spłat rat kredytu, weryfikacji tych rozliczeń, weryfikacji, czy saldo zadłużenia stanowiące podstawę do
wypowiedzenia umowy zostało ustalone w sposób zgodny z umową kredytu i czy w ogóle czy podnoszone przez powoda
zadłużenie istniało. Powyższe nie zwalnia pozwanego z rygoru podniesienia zarzutów w trybie art. 493 kpc, co stanowi
odwrócenie ról procesowych i wypaczenie procesu, w którym to powód jako pozywający dowodzi jako pierwszy zasadność
swojego powództwa.
W przepisach prawnych nie istnieje normatywny obowiązek udzielania kredytobiorcom przez bank bieżących informacji o
sposobie rozliczeń umowy kredytu, zatem, ze względu na specyfikę i trudność konstrukcji umowy kredytu, na etapie
postępowania cywilnego kredytobiorcy mogą pozostawać w niewiedzy co do sposobu rozliczenia kredytu przez bank. Już nawet
w orzeczeniach TK wydawanych przed stwierdzeniem, iż uprzywilejowanie banków w sferze prywatnoprawnej jest
niekonstytucyjne, TK wskazywał, że na banku wykorzystującym przywilej w stosunkach prywatnoprawnych ciąży wobec klienta
szeroko pojmowany obowiązek informacyjny, jedynie odpowiednia, rzetelna realizacja tego obowiązku, zakres i jakość
informacji udzielanych klientom podczas zawierania umowy, może być traktowana jako swoista kompensacja uprzywilejowanej
pozycji banku (tak wyrok TK z 25 stycznia 2005 r., sygn. akt P 10/04).

aspekt fiskalny - w postępowaniu nakazowym, to nie na powodzie, ale na pozwanym leży ciężar poniesienia opłaty sądowej
(3/4 opłaty). Uprzywilejowanie banku w aspekcie fiskalnym również nie ma uzasadnienia prawnego. Co więcej, ciężar opłaty
dla pozwanego, kredytobiorcy, który mógł zaprzestać spłaty kredytu z powodów finansowych, może powodować faktyczny brak
dostępu do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym. Trudno o uzasadnienie prawne, aby bank przy braku obowiązku
udowodnienia swoich roszczeń w postępowaniu nakazowym był również uprzywilejowany w aspekcie ponoszenia opłaty w
wysokości 1/4 opłaty obowiązującej wszystkie inny podmioty gospodarcze.

funkcjonujący art. 485 § 3 kpc nie prowadzi do sprawnego prowadzenia postępowania. W okresie obowiązywania zasady, że
wyciąg z ksiąg bankowych stanowił dokument urzędowy, art. 485 § 3 kpc był interpretowany w orzecznictwie w ten sposób,
że bank korzystając z uprawnienia do uzyskania nakazu zapłaty na podstawie wyciągu z ksiąg bankowych pozostawał poza
rygoryzmem wynikającym z art. 207 § 6 kpc. Bank dopiero po wniesieniu zarzutów od nakazu zapłaty przez pozwanego miał
prawo podjąć inicjatywę dowodową. O ile interpretacja taka wydaje się aktualnie nieuzasadniona, to jednak praktyka
sądowa nadal dostarcza przykładów, iż banki podejmują inicjatywę dowodową dopiero po wniesieniu zarzutów od nakazu
zapłaty, co jednocześnie wpływa na przewłokę postępowania i narusza zasadę sprawności procedury cywilnej, będącej
podstawową zasadą systemową.


Ustawa nie wywołuje negatywnych skutków finansowych dla budżetu Państwa. Ustawa zwiększy wpływy budżetowe z opłat
sądowych likwidując istniejącą w postępowaniu nakazowym zasadę pobierania od powoda - banku czwartej części opłaty
sądowej na podstawie art. 19 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w związku z ograniczeniem wysokości
opłaty pobieranej od pozwanego - konsumenta wynikającym z art. 13 ust. 1a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Ustawa wpłynie pozytywnie na szybkość i sprawność postępowań sądowych. Usunięcie § 3 w art. 485 kpc wprowadzi
konieczność kumulacji przez bank materiału dowodowego już w pozwie zgodnie z art. 207 § 6 kpc, przeciwdziałając
aktualnie występującym praktykom formułowania pozwu praktycznie jedynie w oparciu o wyciąg z ksiąg bankowych, a
podejmowanie właściwej inicjatywy dowodowej przez banki dopiero po wniesieniu przez pozwanego zarzutów od nakazu zapłaty.

Z powyższych względów niniejszy wniosek jest w pełni racjonalny i uzasadniony, a zatem zasługuje na pozytywne
rozpatrzenie, o co niniejszym wnoszę.

Niniejszym oświadczam, iż nie wyrażam zgody na publikację moich danych osobowych.

Niżej podpisany/a:
Robert Parzniewski
05-120 LEGIONOWO
robertparzniewski@gmail.com

  Wasze komentarze / opinie ( 1 )

jak w praktyce działa art. 485 par. 3 kpc ( a.i. )
10-01-2017 ( odpowiedz )
Ten teks wyjaśni, dlaczego ta petycja jest taka ważna. Bez tej zmiany prawa bankowe bezprawie będzie trwać w nieskończoność. http://www.odfrankujkredyt.info/?polskie-bezprawie

1


Powyższy dokument został napisany i opublikowany przez Robert Parzniewski. Petycje.pl i ich administrator, nie maja żadnego wpływu na treść tego dokumentu. Jeśli uważasz, że powyższy dokument narusza zasady regulaminu serwisu, prosimy o powiadomienie regulamin@petycje.pl.

Login autora

Szukaj

Petycje.pl - logo © 2004 - 2017 Petycje.pl